Houtskelet- en strobaalwoning en Woonhuis 2.0
Twee enthousiaste bouwondernemers bouwden in de Amsterdamse wijk IJburg ieder een huis dat duurzaam en energiezuinig of -neutraal is. Beide (huizen) zijn houtskeletwoningen, de aanpak en uitvoering van de twee innovatieve woningen verschilden echter sterk. Op 1 juli togen circa 30 afgevaardigden van gemeentes, corporaties, architecten en bouwondernemers naar IJburg om de mogelijkheden te zien.
Wat is er mogelijk op het gebied van energiezuinig bouwen? Welke innovaties zijn nodig in techniek of proces? Dat waren de vragen die de deelnemers bezig hielden.
Woonhuis 2.0: PassiefBouwen Keurmerk
Woonhuis 2.0 valt meteen op door de zwarte gevel: de houten buitenbekleding is niet geïmpregneerd maar gebrand. De architecten, Jurgen van der Ploeg en Pieter Weijnen, deden inspiratie voor deze manier van verduurzaming op in Japan. Ook binnen in de prefab-houtskeletwoning komen de bezoekers veel innovatieve toepassingen tegen. De woning is energieneutraal en gebouwd volgens de cradle-tocradleprincipes. Een WTW-installatie, drievoudige beglazing en volledige kierdichting, is slechts een paar maatregelen, dat zorgt voor een comfortabel binnenklimaat. Het gebouw –inclusief kattenluik!- heeft de blower-door-test en een infraroodcontrole met glans doorstaan en kreeg op 6 maart jl. als eerste woning in Nederland het keurmerk voor PassiefBouwen, ‘Passiebouwenkeur’.
Een heel andere uitstraling heeft het huis van aannemer Rene Dalmeijer. Hij gebruikt ‘alledaagse’ bouwmaterialen voor energiezuinige oplossingen. De kozijnen kunnen bijvoorbeeld in elke fabriek worden ontwikkeld, maar hebben hier wél driedubbel glas. Dalmeijer is voorzitter van de stichting Strobouw Nederland en heeft een gedeelte van de houtskeletwoning opgetrokken uit strobalen. Omdat het huis nog niet volledig af is, is goed te zien hoe de lagetemperatuurverwarming
in de laag leem op de muur wordt verwerkt. Wat ook nog wordt toegevoegd is zonwering om de hoogstaande zomerzon te filteren. Dalmeijer neemt tijdens de rondleiding alvast een voorsprong op de discussie. die later zal volgen. ‘Zorg ervoor dat op de bouwplaats nog zo min mogelijk uitgezocht moet worden: dat scheelt veel tijd en geld.’
Kijk naar het proces
De stelling waarmee Gerrit Jan Hoogland van Agentschap NL de discussie aftrapt is: Energiezuinig en duurzaam bouwen: het is duur als je het alleen op een conventionele manier doet. De aanwezigen zien twee belangrijke punten die anders zouden moeten: eerder samenwerken en een andere beloningsstructuur. Pieter Weijnen: ‘Architecten, aannemers, installateurs en de controlerende instanties moeten al vroeg in het proces hun expertise en belangen op tafel leggen. Bij de keuze van de aannemer wordt vaak uitgegaan van de prijs, met als gevolg dat de aannemer vooral met een financieel oog naar het plan gaat kijken. Als een aannemer op basis van zijn expertise al vroeg in het proces aan tafel zit, hebben de partijen een gezamenlijk doel.
Daar waren de aanwezigen het mee eens, maar ze maakten ook enkele kanttekeningen, bijvoorbeeld over de opschaalbaarheid. Zo is het vaak binnen een organisatie al moeilijk om de juiste personen op het juiste moment om de tafel te krijgen. Bij een woningcorporatie, bijvoorbeeld, is duurzaamheid vaak een staffunctie op enige afstand van de projectontwikkelaars. Ook vroeg een aanwezige zich af of er op deze manier niet te veel details vroeg in het proces moeten worden besproken. Een eenduidige conclusie kon nog niet worden getrokken. Wel werd duidelijk dat er veel behoefte is aan een praktische invulling van het ‘nieuwe bouwproces’.
